Што азначае выццё ваўка?

Так, калі ты чуеш выццё зграі ваўкоў, ведай – яны пра нешта размаўляюць! І ім ёсць што абмеркаваць. Праз выццё драпежнікі перадаюць адзін аднаму самыя розныя рэчы:

· называюць сваё месцазнаходжанне;

· падтрымліваюць сувязь паміж сабой;

· папярэджваюць ваўкоў-супернікаў, якія замахваюцца на занятую тэрыторыю;

· паведамляюць іншую важную інфармацыю сваёй зграі: запрашаюць на сямейныя абеды і вячэры, святкуюць удалае паляванне і проста размаўляюць пра нешта сваё, пра воўчае.

Воўчая мова – якая яна? Як адрозніць выццё ваўка ад выцця сабакі?

Няма адзінай «воўчай» мовы – розныя віды і падвіды ваўкоў стасуюцца на розных дыялектах, якія пэўным чынам адрозніваюцца адзін ад аднаго.

Вялікія ваўкі выюць раўнамерна, прыкладна на адной частаце. Пад вялікімі разумеюцца:

· еўразійскі;

· арктычны;

· усходні;

· макензійскі раўнінны.

Меншыя ваўкі заканчваюць завыванне рэзкім падзеннем частаты. Размова пра наступныя падвіды:

· руды воўк;

· каёт;

· шакал;

· свойскі сабака;

· новагвінейскі спяваючы сабака. 

 

Вучоныя з Кембрыджа, якія праводзілі гэтыя даследаванні ў ЗША, Еўропе, Індыі і Аўстраліі, зафіксавалі як мінімум 21 воўчы дыялект у 13 відаў і падвідаў ваўкоў.

Такія дыялекты могуць нават паслужыць нагодай для скрыжоўвання відаў: выміраючыя цяпер у Паўночнай Караліне (ЗША) рудыя ваўкі дзеля ўратавання скрыжоўваюцца з каётамі. «Мова» гэтых двух відаў вельмі падобная і мае вялікую колькасць практычна ідэнтычных гукаў. Цалкам магчыма, што менавіта таму жывёлы ахвотна пайшлі на кантакт адно з адным.

Але гэта яшчэ не самае цікавае! Уважлівае даследаванне вакалізацыі (гэта значыць выдаваемых гукаў) жывёл кшталту ваўка, якія ў сацыяльным плане шмат у чым падобныя да чалавека, можа раскрыць сакрэты ранняй эвалюцыі і нашай мовы. Так сцвярджае даследчык Арык Кершэнбаум, які вывучае гукі, якія выдаюць жывёлы.

А што тычыцца адрознення паміж выццём ваўка і выццём сабакі, то тут усё проста. У параўнанні з больш меладычным і роўным выццём ваўка сабачае гучыць больш абрывіста, менш гарманічна, перарываецца брэхам і скавытаннем.

Ваўкі выюць спецыяльна ці мімаволі?

Адно з самых цікавых пытанняў заключаецца ў тым, што менавіта прымушае ваўкоў выць. Гэта міжвольныя імпульсіўныя дзеянні або кантралюемы працэс? Аўтаматычная фізіялагічная рэакцыя ці свядомы сігнал для іншых жывёл?

Аўстрыйскія спецыялісты з Wolf Science Center правялі цікавы эксперымент, вынікі якога даюць дастаткова выразнае ўяўленне пра тое, як і чаму адбываецца выццё ваўкоў. Вучоныя даследавалі драпежнікаў у няволі. Часова ізалюючы аднаго з членаў зграі ад астатняй групы, яны спрабавалі зразумець прыроду выцця:

· выццё – вынік эмоцый, фізіялагічнага стану, змен у навакольным асяроддзі або зграі;

· выццё – кантралюемы працэс; воўк разумее, што адбываецца вакол яго з экалагічнага і сацыяльнага пунктаў гледжання, і рэагуе на гэта свядома, выкарыстоўваючы голас.

Вучоныя вымяралі ўзровень картызолу (гармону стрэсу), каб зразумець, ці выюць жывёлы з-за раздзялення групы, адчуваючы стрэс як фізіялагічную рэакцыю, або рэагуюць такім чынам на разрыў сувязі з пэўнымі членамі зграі.

Выявілася, што фізіялагічны стан не так важны, як ўзаемаадносіны паміж асобнымі ваўкамі ў зграі. Выццё не проста пабочная рэакцыя на павышаны ўзровень картызолу. З яго дапамогай ваўкі звязваліся з важнымі для сябе членамі зграі. Атрымліваецца, гэтыя драпежнікі цэняць сям’ю і прыхільнасць не менш, чым людзі?

Выццё аднаго ваўка або выццё цэлай зграі?

Неверагодны факт: выццё дазваляе ваўкам кантактаваць на адлегласці да 10 кіламетраў. А ў бязлеснай тундры – да цэлых 16! Усё таму, што ваўкі могуць выць з рознай частатой: ад 150 да 1000 Гц. Нізкія частоты дазваляюць гуку не затухаць на вялікіх адлегласцях.

Выццё кожнага ваўка індывідуальнае – гэта прадэманстравалі канадскія вучоныя з Галіфакса ў сваім даследаванні паўночнаамерыканскіх ваўкоў. Гэтаму ёсць прычыны.

Па-першае, гэта дазваляе жывёле пазбягаць сустрэч з варожа настроенай чужой зграяй. Воўчая зграя ў цэлым – дынамічная група, якая пастаянна мяняецца. Некаторыя асобіны могуць часам адрывацца ад сям’і, напрыклад, для таго, каб разведваць новыя чужыя тэрыторыі. Менавіта ў такіх сітуацыях здольнасць распазнаваць знаёмыя і незнаёмыя галасы ратуе ваўка ад сутыкнення з небяспекай.

Па-другое, пазнаванне сваякоў, дзякуючы выццю, важнае для ваўкоў, калі яны шукаюць пару і новую тэрыторыю, не жадаючы пры гэтым сутыкнуцца з агрэсіяй іншых драпежнікаў.

Часам ваўкі выюць не адны, а цэлай зграяй. Пачынае звычайна адзін член зграі, а іншыя падхопліваюць. Атрымліваецца цэлы ансамбль з выцця, рыку, брэху і віску. Гэты групавы канцэрт, як мяркуецца, з’яўляецца своеасаблівай візітнай карткай зграі, адрознівае яе ад іншых зграй гэтак жа, як выццё аднаго ваўка адрознівае яго ад любога іншага. А яшчэ сумеснае выццё здольнае абараніць зграю ад нападу ворагаў: спалучэнне некалькіх галасоў стварае ўражанне, быццам выканаўцаў болей.

Чаму ваўкі злавесна выюць уначы? Яны спецыяльна палохаюць людзей?

Ваўкі даюць канцэрты не толькі ноччу. Насамрэч гэтыя драпежнікі камунікуюць і раніцай, і ўдзень. З-за таго, што ў гэты час людзі ў большасці сваёй заканчваюць справы, сціхаюць і рыхтуюцца да сну, выццё чутно лепш і часцей. Таму і здаецца, што выццё ваўка – з’ява начная. А калі ўлічыць той факт, што ўначы наш зрок як галоўная крыніца інфармацыі саступае месца слыху, прымушаючы нас адчуваць сябе не так бяспечна, як удзень, то становіцца зразумела, чаму часам выючыя ваўкі ўспрымаюцца людзьмі як нешта жудаснае і палохаючае.

 

Чаму ваўкі выюць на месяц? Яны ведаюць пра яго нешта, чаго не ведаем мы?

Напэўна, самае частае пытанне пра гэтых драпежнікаў – чаму ваўкі выюць на месяц? Даволі распаўсюджаны сюжэт у нашай культуры, ці не так? Людзі лічаць яго настолькі рамантычным і прыцягальным, што набіваюць тату з выючым ваўком, малююць пра гэта карціны і вераць у асаблівую цесную сувязь паміж ваўком і месяцам.

У рэальнасці ніякай сувязі тут няма. Ваўкі не выюць на месяц. Ноччу яны выюць больш, таму што з’яўляюцца начнымі жывёламі, а галаву цягнуць уверх да неба таму, што гэта дазваляе гуку распаўсюджвацца на больш далёкую адлегласць.

Ідэя пра тое, што воўк і месяц містычным чынам звязаныя, ідзе з міфалогіі. Старажытныя цывілізацыі часцяком вылучалі ваўка як ключавую фігуру ў сваёй культуры і звязвалі яго з месяцам у мастацтве і літаратуры. Грэкі лічылі, што багіня месяца Гекатэ трымала зграю сабак. Тое ж тычыцца Дыяны – рымскай багіні месяца і палявання. У міфах нарвежцаў пара ваўкоў гоніцца за месяцам і сонцам, каб клікаць дзень і ноч. А індзейскія плямёны Сенека меркавалі, што воўк кліча месяц.

 Што распавядаюць пра сябе выццём важакі зграі?

Дзіўна, але выццё можа расказваць пра памеры цела і стан здароўя ваўка-самца: больш вялікія асобіны выдаюць больш нізкія, глыбокія гукі. Так самцы выкарыстоўваюць выццё для прываблівання самак. Менавіта таму выццё часцей можна чуць зімой: у гэты час ваўкі шукаюць сабе партнёраў.

Важакі зграі (або альфа-ваўкі) звычайна выюць больш нізкім тонам і робяць гэта часцей, чым іншыя самцы ў зграі. Уносяць сваю лепту у лясны аркестр і шчанюкі, якія вучацца выць, імітуючы дарослых ваўкоў. А вось ваўкі-адзінцы выюць радзей і цішэй, каб не трапіць патэнцыйна варожым жывёлам.