На каго воўк палюе ў прыродзе: рацыён драпежнікаў

У гэтым матэрыяле адказваем на ўсе самыя актуальныя пытанні:
· На каго ваўкі палююць часцей за ўсё?
· Ваўкі палююць па нейкай сістэме? Ці яны ядуць усіх без разбору?
· Ці Забіваюць ваўкі дзеля задавальнення?
· Ці патрэбныя такія драпежнікі лесе? Можа, без іх было б больш бяспечна і лепш?

Давайце разбірацца!

 

Чым харчуюцца ваўкі?

Ці палююць ваўкі на зайцоў, як у старых мультфільмах і казках?

 

 

Часам ваўкі сапраўды нападаюць на зайцоў, але гэта далёка не самае любімы іх ласунак. Лепшая здабыча для гэтага драпежніка - буйныя капытныя жывёлы накшталт аленя, лася або дзіка. Нечаканы факт: у некаторых зонах пасялення ваўкі палююць на ласося.

Наогул рацыён гэтых драпежнікаў залежыць у першую чаргу ад мясцовасці: якія капытныя жывуць побач, на такіх і палююць. Але гэта не адзіны фактар. Ваўкі ўлічваюць таксама і тое, наколькі лёгка, хутка і выгадна нападаць на тую ці іншую жывёлу. Вячэрай часта становяцца параненыя, хворыя ці старыя: з імі справіцца лягчэй, чым з маладымі моцнымі асобінамі. І гэта не ўсё: папярэдні вопыт палявання, навыкі і ўрокі, вывучаныя ад бацькоў, даволі моцна ўплываюць на дыету ваўкоў. Некаторыя зграі нават «спецыялізуюцца» на здабычы канкрэтных відаў жывёл (аленяў у Белавежскай пушчы або ласёў у Чарнобыльскай зоне, напрыклад). А яшчэ, як ні дзіўна, ваўкі часам вельмі не супраць паласавацца садавінай!

Каляндарныя сезоны і ўмовы змены таксама ўплываюць на рацыён ваўкоў, але ўскосна. Лігурыйскія ваўкі (Італія), напрыклад, зімой аддаюць перавагу дзікам, а летам - казулям. Прычына ў самой здабычы. Казулі больш ўразлівыя ў цёплы час года з-за нараджэння дзіцянятаў. А вось дзікі ў зімовыя месяцы мала таго, што больш павольна перасоўваюцца па снезе, так яшчэ і часта бываюць падстрэлянымі паляўнічымі, што робіць іх, вядома, слабей.

Ваўкі не дурні, і на сур'ёзнага драпежніка накшталт мядзведзя проста так нападаць не будуць: мядзведзь мацней і больш небяспечны. Але ў выглядзе выключэння ваўкі могуць практыкаваць і хуткі напад цэлай зграяй. Аднак ацаніць маштаб і колькасць такіх выключэнняў складана, таму як паўнавартасных даследаванняў пра напады на мядзведзяў ваўкамі няма.

Таксама вядома, што ваўкі часам нападаюць на рысь. Але зусім не для пражытку, а для таго, каб ліквідаваць канкурэнтаў.

 

Як ваўкі арганізоўваюць сваё харчаванне? Ці палююць яны дзеля забавы? 

Нельга абыйсці бокам ходкае меркаванне пра ваўка як пра жорсткага і ненаеднага драпежніка. Развенчваем гэты міф!

 

Ваўкі вельмі адказныя і практычныя датычна ўсяго, што звязана са здабычай пражытку. Яны выразна ведаюць, калі і колькі трэба есці, добра адчуваюць голад і не пераядаюць. Як правіла, з усёй чарады толькі альфа-пара прыносіць нашчадства: ваўкі не заводзяць больш ваўчанятаў, чым могуць пракарміць. Добрае планаванне і кантроль нараджальнасці - аснова доўгатэрміновага выжывання зграі. У галодныя гады ваўкі наогул спыняюць размнажацца. А ва ўмовах жорсткага пераследу колькасць размнажальных асобін у зграі і іх пладавітасць павялічваецца: жывёлы кампенсуюць нанесеную папуляцыі страты. Вось такія яны стратэгі. І для забавы, як відаць, ваўкі зусім не ходзяць на паляванне.

Крыважэрны або прадбачлівы: ці паўплывае воўк на навакольнае асяроддзе сваімі харчовымі паводзінамі?

Харчовыя паводзіны ваўкоў не проста характарызуюць іх як разумных і практычных жывёл. Іх паляўнічая дзейнасць паўплывае на стан дзікіх капытных і на ўсю экасістэму ў цэлым. Схільнасць ваўка да лася і аленя дапамагае стабілізаваць колькасць апошніх, не дае ім перанасельваць лес.  Таму прыродзе без ваўка ніяк! Успомніць хаця бы выпадак у Еллоўстоўнскім нацыянальным парку, ЗША. Напрыканцы XIX стагоддзя на гэтай тэрыторыі мясцовае насельніцтва актыўна забівала ваўкоў праз страх страціць хатніх жывел. Калі ваўкі зусім зніклі з парку, ласі, якія з'яўляюцца галоўнай здабычай драпежніка, пачалі актыўна размнажацца. Ніхто больш не перашкаджаў росту іх колькасці. У рэшце рэшт ласі аб'елі ўсю лістоту з асін і верб у парку - гэта быў іх асноўны рацыён. Знікненне асінавах і вярбовых лясоў, у сваю чаргу, пазбавіла прытулку многія віды птушак і насякомых, не кажучы ўжо пра баброў, якім гэтыя дрэвы неабходныя былі для будаўніцтва плацін. Частка жывёл не магла надалей пражываць у такіх умовах - і пакінула парк. Праз некаторы час навукоўцы перасялілі туды некалькі ваўчыных зграй - і колькасць ласёў зменшылася, дрэў стала больш, а птушкі і насякомыя зноў засялілі парк. Прамая карэляцыя паміж вяртаннем драпежнікаў і адраджэннем флоры і фауны парка не ўсталяваная, аднак гэтая гісторыя прымушае задумацца пра тое, наколькі важная ўзаемасувязь пары «драпежнік-ахвяра» ў прыродзе.

Падвядзем вынікі! Такім чынам, што мы дакладна ведаем пра ваўка:

· Ваўкі аддаюць перавагу дзікім капытным;

· Ваўкі выразна ведаюць, колькі і калі ім трэба з'есці;

· Ваўкі палююць дзеля здабычы ежы, а зусім не дзеля задавальнення;

· Ваўкі кантралююць нараджальнасць і не заводзяць больш ваўчанятаў колькасці, чым могуць пракарміць;

· Паляўнічая дзейнасць ваўкоў не дае дзікім капытным перанасяляць лес.

 

Спіс літаратуры

Ausband, D.E., Stansbury, C.R., Stenglein, J.L., Struthers, J.L.,Waits, L.P., 2015. Recruitment in a social carnivore before and after harvest. Anim. Conserv. 18, 415–423.

Brainerd SM, Andren H, Bangs EE, Bradley EH, Fontaine JA, et al. (2008) The effects of breeder loss on wolves. Journal of Wildlife Management 72: 89–98.

Cuesta, L., Barcena, F., Palacios, F., Reig, S., 1991. The trophic ecology of the Iberian Wolf (Canis lupus signatus Cabrera,1907) — a new analysis of stomach's data. Mammalia 55, 239–255.

Curio, E., 1976. The Ethology of Predation. Springer, Berlin, Germany.

Endler, J.A., 1991. Interactions between predators and prey. In: Krebs, J.R., Davies, N.B. (Eds.), Behavioural Ecology. An Evolutionary Approach. Blackwell Sci. Publ., Oxford, pp. 169–196.

Fritts SH, Stephenson RO, Hayes RD, Boitani L (2003) Wolves and humans. Wolves: behavior, ecology, and conservation. The University of Chicago Press, Chicago. pp. 289–316.

Fritts, S. H., Paul W. J. 1989. Interactions of wolves and dogs in Minnesota. Wildlife Society Bulletin 17:121-123.

Haber GC (1996) Biological, conservation, and ethical implications of exploiting and controlling wolves. Conservation Biology 10: 1068–1081.

Harper, E., Paul, W., Mech, L. and Weisberg, S. (2008). Effectiveness of Lethal, Directed Wolf-Depredation Control in Minnesota. Journal of Wildlife Management, 72(3), pp.778-784.

Huggard, D.J., 1993. Prey selectivity of wolves in Banff National Park. I. Prey species. Can. J. Zool. 71, 130–139.

Hurt, A. (2016). Wolf heroes: how these canines changed Yellowstone National Park. National Geographic Kids, (4), p.18.

Imbert, C., Caniglia, R., Fabbri, E., Milanesi, P., Randi, E., Serafini, M., Torretta, E. and Meriggi, A. (2016). Why do wolves eat livestock?. Biological Conservation, 195, pp.156-168.

Linnell, J.D., Odden, J., Smith,M.E., Aanes, R., Swenson, J.E., 1999. Large carnivores that kill livestock: do ‘problem individuals’ really exist? Wildl. Soc. Bull. 27, 698–705.

McNay, M. (2002). Wolf-human interactions in Alaska and Canada: a review of the case history. Wildlife Society Bulletin, 30(3), pp.831-843.

Mech LD (2010) Consideration for developing wolf harvesting regulations in the contiguous United States. Journal of Wildlife Management 74: 1421–1424.

Mech, L.D., 1970. The Wolf: The Ecology and Behavior of an Endangered Species. The Natural History Press, New York, USA.

Mech, L.D., Boitani, L., 2003.Wolf social ecology. In: Mech, L.D., Boitani, L. (Eds.), Wolves: Behavior, Ecology, and Conservation. University of Chicago Press, Chicago, USA, pp. 1–34.

Meriggi, A., Brangi, A., Matteucci, C., Sacchi, O., 1996. The feeding habits of wolves in relation to large prey availability in northern Italy. Ecography 19, 287–295.

Meriggi, A., Brangi, A., Schenone, L., Signorelli, D., Milanesi, P., 2011. Changes of wolf (Canis lupus) diet in Italy in relation to the increase of wild ungulate abundance. Ethol. Ecol. Evol. 23, 195–210.

Meriggi, A., Dagradi, V., Dondina, O., Perversi, M., Milanesi, P., Lombardini, M., Raviglione, S., Repossi, A., 2015. Short term responses ofwolves feeding habits to changes ofwild and domestic ungulate abundance in Northern Italy. Ethol. Ecol. Evol. 27, 389–411.

Meriggi, A., Lovari, S., 1996. A review of wolf predation in southern Europe: does the wolf prefer wild prey to livestock? J. Appl. Ecol. 1561–1571.

Milanesi, P., Meriggi, A., Merli, E., 2012. Selection of wild ungulates by wolves Canis lupus (L. 1758) in an area of the Northern Apennines (North Italy). Ethol. Ecol. Evol. 24, 81–96.

Musiani M, Mamo C, Boitani L, Callaghan C, Gates CC, et al. (2003) Wolf depredation trends and the use of fladry barriers to protect livestock in western North America. Conservation Biology 17: 1538–1547.

Murray DL, Smith DW, Bangs EE, Mack C, Oakleaf JK, et al. (2010) Death from anthropogenic causes is partially compensatory in recovering wolf populations. Biological Conservation 143(11): 2514–2524.

Okarma, H., 1995. The trophic ecology of wolves and their predatory role in ungulate communities of forest ecosystems in Europe. Acta Theriol. 40, 335–386.

Peterson, R.O., Ciucci, P., 2003. The wolf as a carnivore. In: Mech, L.D., Boitani, L. (Eds.), Wolves: Behavior, Ecology, and Conservation. University of Chicago Press, Chicago, USA, pp. 104–130.

Peterson, B. (n.d.). Wolf nation - the life, death, and return of wild American wolves.

Sand H, Wikenros C, Wabakken P, Liberg O (2006) Effects of hunting on group size snow depth and age on the success of wolves hunting moose. Animal Behavior 72: 781–789.

Stone, S.A., Edge, E., Fascione, N., Miller, C., Weaver, C., 2016. Livestock and Wolves. A Guide to Nonlethal Tools and Methods to Reduce Conflicts. Second Edition. Defenders of Wildlife.

Stahler DR, Smith DW, Guernsey DS (2006) Foraging and feeding ecology of the gray wolf (Canis с lupus): lessons from Yellowstone national park, Wyoming, USA. Journal of Wildlife Nutrition 36: 1923s.

Thopson, R. F., P M. Groves, T J. Teyler, Roemer R. A. 1973. A dual-process theory of habituation: theory and behavior. Pages 239-271 in H.V S. Peeke and M.J. Herz, editors. Habituation: behavioral studies. Volume 1. Academic, NewYork, NewYork, USA.

Treves, A., Naughton-Treves, L., Harper, E., Mladenoff, D., ROose, R., Sickley, T., Wydeven, A. (2004). Predicting Human-Carnivore Conflict: a Spatial Model Derived from 25 Years of Data on Wolf Predation on Livestock. Conservation Biology, 18(1), pp.114-125.

VonHoldt BM, Stahler DR, Smith DW, Earl DA, Pollinger JP, et al. (2008) The genealogy and genetic variability of reintroduced Yellowstone grey wolves. Molecular Ecology 17: 252–274.

Wielgus, R.B., Peebles, K.A., 2014. Effects of wolf mortality on livestock depredations. PLoS One 9, 1–16.

Zlatanova, D., Ahmed, A., Valasseva, A., Genov, P., 2014. Adaptive diet strategy of the wolf (Canis lupus L.) in Europe: a review. Acta Zool. Bulg. 66, 439–445.